1389.- La pesca en nuestras costas

1389 - La pesca en nuestras costas.-

Desde siempre, el hombre se ha procurado el sustento que le ofrecía la tierra y el mar, aprovechando todos los recursos naturales a su alcance, y cuantos medios podía idear, para conseguir la captura de aquellos animales y cultivo de vegetales y cereales, que eran fuente de vida para su subsistencia; los frutos que podía coger de los árboles, la caza de diversos animales y la pesca de una extensa variedad de peces, han sido desde siempre la fuente de alimentación en el desarrollo de generaciones.

Relacionado con nuestro ambiente y medio, es obligatorio el comentario de la manutención de nuestros antepasados con la forma habitual que le proporcionaba el entorno, es decir, en primer lugar la agricultura en la plana, y junto ésta, la pesca.

Si retrocedemos en el tiempo unos siglos y nos situamos allá por el siglo XIV y XV, nos encontramos con una sociedad que ya tenía sus normas y costumbres y estaba sujeta a una disciplina muy condicionada a la época, tanto en lo que se refiere a las capturas, como al transporte, como así mismo a la conservación y abastecimiento y distribución del pescado, de forma que todo estuviese controlado por la Mustaçafía (lugarteniente del Batlle o Alcalde), para mejor aprovechamiento de esta riqueza, muy susceptible de variaciones, según el comportamiento, uso y abuso de los pescadores.

Como podremos ver seguidamente, eran muchos los controles ejercidos por el Mustaçaf y sus hombres en todo el proceso evolutivo del pescado, de tal forma que hoy en día, dadas las enormes diferencias de medios técnicos, mecánicos y sistemas a través de los siglos, en la industria pesquera, sigue vigente la normativa establecida hace cientos y cientos de años, y soy de la opinión que debería cumplirse rigurosamente, por la delicadeza del medio y el peligro que supone la sobreexplotación de la plataforma marina en todos los mares del planeta.

Los medios de pesca más utilizados en las fechas a que me refiero, dadas las condiciones de las embarcaciones (tamaño y propulsión), bien a remo o a vela, que no permitían el desplazamiento de las citadas barcas más allá de las dos leguas, eran: el anzuelo, en sus diferentes formas y maneras, (palangre, potera, busarda); el trasmallo, en versión elemental; la nasa, y como sistema más agresivo el Bolig o Boliche.

Los pescadores, por la inseguridad que representaba vivir fuera de las murallas de Castellón, por los continuos actos de bandidaje y piratería que era objeto el litoral, todos ellos residentes y vecinos de Castellón, domiciliados y censados en la Parroquia de Santo Tomás, en la calle de Pescadores y alrededores, bajaban a la platja o a la mar de Castelló, diariamente, donde botaban las barcas e iban a la pesca, hasta su regreso, de tal suerte que el pescado debía de estar en la pescadería antes de la puesta de sol. Las condiciones de trabajo de los pescadores, de siempre han sido duras y arriesgadas, y así se alude a dichos trabajos como “ les grans despesses quels pescadors de aquells dits pexes fan en la pesquera de aquells” (Llibre Consell, 3 junio 1392).

La pesca capturada, en lo que se podría denominar aguas municipales, debía ser vendida en la pescadería, por los propios pescadores o por los revendedores autorizados, tan pronto fuese descargada, en la propia villa de Castelló, estando, por tanto, prohibido llevarlo a casa, con el objeto de que dita vila no quedase desabastecida. Si el pescado llegaba a la vila, luego de la puesta del sol, estaba permitido llevarlo a casa o a la posada, con la obligación inexcusable de que, dicho pescado, estuviese en la mesa de la pescadería antes de que sonara la primera campanada de misa primera; lo mismo que estaba prohibido dejarlo en la pescadería de un día para otro.

Había ciertas especies, que por determinadas circunstancias de conservación, estaba vetada su captura, desde el primero de abril hasta el día de Sant Miquel o sea el día 29 de septiembre, acuerdo municipal éste que quedaba ratificado en el año de 1393, por un privilegio de Juan I.

También en el mes de noviembre de 1393, ante la inminente visita del Rey y para que hale aquell dit senyor e sea companyes tota aquella abundancia de viandes que.s mereix; ante la proximidad de la Cuaresma, era motivo de revisión de precios al alza, para que el pescado no faltase en la ordenación de ayunos y abstinencias.

El verano era considerado temps perilòs para determinadas especies per las cuals son donades infeccions a les gents e de aquelles se segueixen malalties. Estas especies eran: muçola, pex ample, canel, pastril y, en general, todo pex bestinal excepto la ragada y el congre.

El pescado que procedía de aguas más lejanas de los límites antes indicados, era objeto de cuidada inspección, pues se tenia por bien cierto que cuando llegaba a destino, la vila de Castelló, estaba ja quasi gastat e soframat. Es decir estaba en malas condiciones.

Como cualquier mercancía, el pescado tenía también su impuesto por su venta, la cual se efectuaba en subasta o Encantament al mejor postor. Los Jurados tenían prohibido acudir a la subasta o encantament, hasta que un acuerdo de 1415 les autoriza a intervenir en la imposiciò del peix, siempre que no tuviesen a otro jurado como compañero o socio en la puja.

A los pescadores, vendedores ocasionales de su propia pesca, se les podía perdonar del pago de los impuestos, como es el caso que se cita, fechado en el año 1415, que solicitan la exención del pago de impuesto por dos anguilas que habían pescado y vendido en el mercado.

A continuación hacemos constar las preocupaciones que ya en el año 1389 existían por la desaparición de la pesca, debido a la extracción abusiva, y las disposiciones pertinentes.
1389
novbre, 28.- Según aseguran documentos de mediados del siglo XIV y siglo XV, en nuestras costas y playas la pesca abundaba en cantidad y calidad en aguas poco profundas, mientras se conservó un equilibrio biológico y que la extracción abusiva lo ha hecho descender hasta, prácticamente su desaparición. La pesca se realizaba con artes elementales entre la que más destacaba era el "BOLIG". Por ello y según se reseña en el documento fechado según se cita,
L’onrat consell de la vila de Castello per be, profit e utillitat de la cosa publica per ço com lo pex qui ve de parts lunyadans ans que sie a la vila sie ja quasi gastat e soframat e per ço encara com lo pex nol porten al día dels digunis, stabli e ordena que pagel, dentol, sorel e altre pex de bolig que sie pescat dues legues ultra vila de Castello que al día de ram nol gos vendré sino a III diners la liura, lo qual pex sie bo e fresch a coneguda dels jurats e mustaçaf.
ítem la ravalla als dies dels dits dies de ram la qual sie bona o frescha a coneguda dels dits juráts e mustaçaf ço es a II diners la liura.
(dado que el pescado que viene de partes lejanas, antes de que llegue a la Vila, ya está gastado y requemado dado que no lo traen en los días de ayuno, se establece y se ordena que el pagel, dentón, jurel y otros peces de bolig que sea pescado dos leguas fuera de las aguas de la villa de Castellón, que el día de ramos no lo vendan sino a III dineros la libra, y que dicho pescado sea bueno y fresco, con conocimiento de los jurados y del mustaçaf.
item la ravalla, a los días de dichos días de ramos, que sea buena y fresca, con conocimiento de los jurados y mustaçaf, esto es a II dineros la libra......)
Ya se tenía en cuenta la procedencia del pescado, si de la costa o de la “llunyanía”, el peix sie ja gastat e soframat.....

Aprovecho estas menciones al abastecimiento de pescado a la Vila, para dejar constancia y recuerdo de quienes fueron durante muchas décadas, protagonistas en esta historieta; las pescaderas o vendedoras de pescado, que estaban ubicadas en la placeta de la pescadería, frente a la puerta lateral del Ayuntamiento, que compartían tejado y cobijo con las granoteras y caragoleras, y que han quedado en la memoria de todos nosotros. Fueron, entre otras, las siguientes:

Relación de Pescateras del Mercado de Castellón, años 1940/1960

Alteana.- Pepa y Vicenta Sivera Ripoll
Bana.- Vicenta Forner Manrique
Boixa.- Vicenta Chiva Boix
Cabesola.- Bautista Das Ruiz
Calicanta.- Vicenta Campos Lluart
Culones.- Mariana y Senteta Agost
Curra.- Carmen Sivera Martí
Espardenyera.- Carmen Peris Peris
Figuera.- Vicenta Beltrán Moragrega
Gañifa.- Vicenta Rius Boix
Lebrela.- Vicenta Gallén Moragrega
Miguela.- Paca o Senta Esperanza Arnau
Narita.- Carmen Peruga Fábrega
Paella.- Francisca Bosch Montoro
Petita.- Concha Moragrega Safont
Pirret.- Teresa Martí Chiva
Otras :


Bienvenida Simó Bou
Carmen Camañ Fábrega
Elena Salvador Roig
Encarnación Hidalgo Escura
Francisca Vallés Gómez
Manuela Chiva Gallén
María Veral Martí
Sebastiana Bastàn Ferrer.-

Estas son, así rápidamente, unas visiones que, sobre la pesca y los pescadores, ya existían en los siglos XIV y XV, las que han seguido a través de los siglos y espero sirvan de modelo para cuidar estas aguas de nuestro litoral, para evitar lo que en el siglo XIV ya se venia temiendo.

No olvidemos que “solamente es el hombre, el animal que tropieza dos veces en la misma piedra”.

(Del libro "Grao Siglo XX" de Sergio Ferrer.- 2008)
(Reservados todos los derechos)





APODOS DEL GRAO DE CASTELLON - 4




Pepito el "SUBASTAOR" y Sento el "RULO"


Terminamos con la cuarta remesa de Apodos, y llegamos a los 634 que, de momento, cierran esta relación. No me cansaré de repetir que si alguien de Vds. sabe, conoce, u observa la falta de algún apodo, que no figure en la presente, por favor lo comunique, como ha hecho "Anónimo", para su inmediata solución.- Gracias.

451) PAULA - Francisco LLORACH GUZMAN
452) PAVA - Carmen, Isabel, Vicenta, María TRENCO GARCÍA
453) PAVOS - Vicente VINUESA TRENCO
454) PEL (1) - Antonio BELTRAN MIR
455) PEL (2) - Elvira/Enc. TORRENT DOMINGO
456) PELAT - Bautista FORÉS IÑIGUEZ
457) PELECHAN - José MUSTIELES POL
458) PELUCA - José FALOMIR MARTINEZ
459) PENTINAORA - María GARCIA DOMENECH
460) PENYAGOLOSA - Tomás ALBIOL LLORENS
461) PEÑISCOLÁ - Roberto LLOPIS AIXA
462) PEÑISCOLANA - Matilde TOMÁS PEÑALVER
463) PEPELE - José TRILLES PERIS
464) PEPITOTES - Antª BELTRAN CARAQUITENA
465) PEPOT - José IGLESIAS SORIANO
466) PERALTA - Pepa BOLFAN CASTELL
467) PERE - José POL LLORENS
468) PERICA - María VALVERDE TRILLES
469) PERICO - Pepe CONDE RIUS
470) PEROL - José CASTELL VALVERDE
471) PEROLA - Dolores PÉREZ PÉREZ
472) PEROLES – Dolores RUIZ RULL
473) PEROTA - Amp. FERRARA DOMINGUEZ
474) PESCAÍTO - Antonio DOLZ DAS
475) PESETA - Pepe SIMÓ DRAGO
476) PESETÓ - Francisco SIMÓ DRAGO
477) PESOIS - Antonio MARTI MARTI
478) PETITA - Pura/Concha MORAGREGA SAFONT
479) PETURRA - Emilio RUIZ LLORENS
480) PIANS - Bautista BACAS SANCHO
481) PICORES - Carmen
482) PIGAT - Vicente DE LOS REYES VALLS
483) PIGOSA - Paquita DE LOS REYES VALLS
484) PINARETS - Antonio BELTRAN TARRAZONA
485) PINCHE - José FERRÁNDEZ PARRILLA
486) PINRELE - Manuel VALVERDE FABREGAT
487) PINTAMONES - José Luis SORIANO VALLS
488) PINTARRATES - Andreu HERNÁNDEZ
489) PINTORA - Gregoria BALLESTER SORIANO
490) PINTORA - (2)Salvaora IBÁÑEZ PIÑANA
491) PIÑÒ - Bautista ALMELA
492) PIÑÓ - Francisco JUAN ROCA
493) PIPOS - Antonio POL VALVERDE
494) PIQUERET - Vicente MARTÍ OLIVARES
495) PIRRET - Teresa MARTI CHIVA
496) PISAPEROLS - Ramona MIRALLES BESALDUCH
497) PISA ROLLETS - Antonio SABATER GALMES
498) PISONA - María RAFELS FRESQUET
499) PISTON - Antonio BACAS PERIS
500) PITARGO/A - Encarna ADSUARA PITARCH
501) PITILLA - María
502) PLORES - Ramón DOMINGO RUIZ
503) PLORONA - Elvira DOMINGO VICENT
504) POLA - Teresa VALVERDE MORAGREGA
505) POLACO - Donato BELLOVÍ BACAS
506) POLI Vicente PIÑANA SANTOLARIA
507) POLITANES - Pepet (¿)
508) POLLO - Francisco ALMELA MARTI
509) PORRONA - Carmen RUIZ RULL
510) POSALLOQUES - Tomás FRAGA PASCUAL
511) POTA - Pepeta HERRERO LLEONARD
512) PRESETES - Paco MONTSERRAT BOMBOÍ
513) PRETENSIONES - Maruja BASTÁN SORIANO
514) PUCHARDET - Ramón ALBIOL PUICERVER
515) PUCHERA/O - María MARTI SOLSONA
516) PURET – TIO Miguel GALLÉN TRILLES
517) PURET - Vicente NAVARRO LLORIA
518) PUTETA - Teresa ALMELA ARQUIMBAU
519) PUTO - José Ramón CASTELL FRAGA
520) QUICOTA - Anita BELTRÁN (la Marina)
521) QUIQUERETES – Fca. CARAQUITENA MIRO
522) RABANO - Emilio GALLEN CAMPOS
523) RABOSA - José MANRIQUE TORRENT
524) RAGA - Rosario TAÚS FERRIS
525) RAJOLAR - Paquita RIUSECH FERRER
526) RANDERO - Joaquin RUIZ CARBONELL
527) RATA - Vicenta SALVADOR MIR
528) RATA - Vicente MAS GOMEZ
529) RÉ - Bautista CASTELL CARRASCAL
530) REMENDAOR - Jaume LUIS VALVERDE
531) REMENDAOR - Manuel LUIS MARMANEU
532) REMENDAOR - Ramón TERENCIO GALAN
533) REMENDAOR - Ramón MUÑOZ ALEIXANDRE
534) REMENDAOR - Táfol RIUS BOIX
535) REMENDAOR - Vicente LUIS GALMÉS, etc., etc.
536) RENEGAT - Joaquin FÁBREGA MONSERRAT
537) RETO - Damián SIMO AYZA
538) REVERTE - Pascual ESTRADA TORRAT
539) REVIRAT - José / Vicente ALMELA VALLS
540) RIPIANA - Agustín FRAGA RIUS
541) RITO - Antº. ZARAGOZA CHILLIDA
542) ROGELIA - Rogelia
543) ROIG DE LA CHAMÁ - Joaquin SOLER VILAR
544) ROIG - Manuel SOLER OLIVA
545) ROJA - Dolores SOLER OLIVA
546) ROMANES - Fca. CASTELL FABREGAT
547) ROMERO - Emilio FALOMIR MARTINEZ
548) RONCA SERDOS - Antonio GOMEZ (Borraso)
549) ROPERA - Teresa PONS VALLS
550) ROPERO - Vicente VALLS MORAGREGA
551) ROSELLONES - Lola/Adelina ROSELLO VALVERDE
552) ROVIRES - Pepe ROVIRA -Carmen CUBEDO
553) RUBIA - Angelita TURCH BASTÁN
554) RUBIA - Carmen MALLACH RIUS
555) RUBIO - Joaquin BARBERA SANZ
556) RUC - Vicente LEIVA ROSARIO
557) RUFIALA - Vicente CALATAYUD BLASCO
558) RUFO - Manuel PÉREZ BATALLA
559) RULLA - Pepeta ARNAU MESTRE
560) RULLO - Jaime OLARIA
561) RULO - Vicente NAVARRO SABATER
562) SABATERO - Vicente SABATER MARTINEZ
563) SABONERA - Senteta ARNAU MESTRE
564) SACATRAPOS - Salvador LLORENS VILAR
565) SALAORA - Amparo ZARAGOZA ALBERICH
566) SALARI - Mariano ZARAGOZA TORRES
567) SALTASEQUIES - Emilio MAÑA JUAN
568) SAMARRA - Bta. FRESQUET COMES
569) SARGENTO LLAGAÑA - Donato BACAS BELLOVI
570) SASTRUSA - Josefa de los REYES BLAT
571) SENSIO - Inocencio SANZ MERCÉ
572) SENTÓS - Antonio CASTELL XXXX
573) SEPIA - Antonio BELLOVI TOMAS
574) SEPIETES - Antonio BELLOVÍ RIUS
575) SERAPIES - Rosita CATALAN RIBES
576) SERENA - Quiqueta CUMBA BADENES
577) SERENET - Agustín CUMBA BADENES
578) SERENO - Quiquet CUMBA AÑOLS
579) SESOT - Teresa FRAGA LLORENS
580) SIDRO - Isidro CARAQUITENA IBAÑEZ
581) SIÑORET - Manuel GUARINO CLIMENT
582) SOGRILLA - Blay BELLOVI BACAS
583) SORELLETS - Vicente CUMBA PÉREZ
584) SORT DE TORTOLILLA - Antº. CAMPOS VILAR
585) SORT DEL ESPOLÓ - Vicente DOMINGO VICENT
586) SUARITO - Rosario IBAÑEZ PIÑANA
587) SUBASTAOR - Francisco PASTOR FABREGAT
588) SUCRER - Vicente FÁBREGA GALMÉS
589) TADEO de la BIGOTA - Tadeo MARTI SANTAMARÍA
590) TAPETERO - Vicente SALVADOR POL
591) TARREGUETA - Alfredo SEBASTIÁ CUMBA
592) TARROS - Vicente CAMPOS MALLACH
593) TATANO - Vicente BASTÁN SOLSONA
594) TATARILLA - Antonio FRAGA BELLOVÍ
595) TAULAÍ - Salvador CISCAR CATALÁ
596) TESDEC - Pilar/Carmen SÁBADO MARZO
597) TÍO - José SORIANO PITARCH
598) TOMACOT - Ramón SORIANO SAPORTA
599) TOMATERES - José BALLESTER ZARAGOZA
600) TONICOS - Antonio RIUS CASTELL
601) TORBISCA - José BELLOVI CONDE
602) TORRAT - José VALVERDE ROVIRA
603) TORREBLANQUINA - Fca SALVADOR OMS
604) TORT – Trinidad TRILLES MONTAÑES
605) TORT - Matías VALLS MORAGREGA
606) TORTOLILLA - Vicente VILAR HIDALGO
607) TRAMONTANA - Ramón SALVADOR BELLOVÍ
608) TREMENDA – LA Teresa DE GRACIA CAMPOS
609) TRENCABOTELLES - Emilio VICIACH VICENT
610) TRENTA CUATRE - Vicente SENENT FORNER
611) TRIPA - Melchor BALLESTER RIBERA
612) TRONCÓ - José CAMPOS MERCE
613) TRONCONA - Francisca MERCÉ TRILLES
614) TUPONS - Manuel VALLS TRILLES
615) ULL DE BOU - Jaime SIMO CASANOVA
616) ULL DE CONILL - Antonio POL GALLEN
617) ULL DE MERO - Matías VALLS MORAGREGA
618) UPI Vicente - TORRENT FABREGAT
619) VALENCIANA - Teresa FÁBREGA PACHÉS
620) VALENCIANO - Vicente SORIANO LLANSOLA
621) VALENTI - Valentín SAN MATEO ALMELA
622) VALENTINA - Valentina GALMÉS VICENT
623) VAQUERO - Miguel ANDREU BOIRA
624) VELERA - Vicenta TRILLES ALMELA
625) VELERO - Bernardo MALLACH VELA
626) VIEJO - Luciano TALAMANTES RIBAS
627) VIGILANT - Tomás VALLS LLUART
628) VIGILANTA - Pepita VALLS IBAÑEZ
629) VINAGRE - Paco DRAGO FERRERES
630) VINTIZIZ - Vicente BACAS SABATER
631) VIUDES, LES - Vta, Rosa, Emilia y Pilar FERRER DOMENECH
632) VORA SEQUIA - Ramón BALAGUER CARAQUITENA
633) ZURDO - Antonio SORIANO SANBERNARDO
634) MALAVELLA - Juan B. Gallén Gallén
635) MUCHACHO - Juan B. Gallén Pitarch



FIN,
(por ahora)

(Gracias por las rectificaciones a "Anónimo")

ESEFERRER - sefeal@telefonica.net


Original extraído de "Grao Siglo XX" (Sergio Ferrer)
Reservados todos los derechos.-

APODOS DEL GRAO DE CASTELLÓN - 3


Fieles a la cita, traemos una nueva remesa de 150 graueros, desde "MACARENO" hasta "PAUET", debidamente clasificados alfabéticamente, o lo que es lo mismo, otra nueva aportación de Apodos, para ir completando, con la próxima remesa, el total prometido de 633.-
ESEFERRER
La Muda Brincola




301) MACARENO - Vicente SALVADOR BASTÁN
302) MADRILEÑO - Antonio ASENJO SORIA
303) MADRILEÑO - Pepe MORENO GARCIA
304) MALAGUEÑO - Pedro OLIVER MELLINA
305) MALAVELLA - Juan Bta GALLÉN GALLÉN
306) MALAYA - Teresa VILARROIG APARICI
307) MALENA - Paca PRATS IBAÑEZ
308) MALESES - José MONTERO GOZALBO
309) MALPOLLASTRE - Antonio y Manuel DOLS DAS
310) MAMONA - Rosa SALVADOR GALLEN
311) MANANA - Mariano LUCAS MARTÍ
312) MANCHEGA - Pepito FÁBREGA PACHÉS
313) MANCHO - Quico MAS BASTÁN
314) MANCHORET - Vicente BALLESTER SAFONT
315) MANETES - Andrés LEONISA EXPÓSITO
316) MANOLICO - Manuel DRAGO OMS
317) MANRÓ - Nelo PIÑANA GALLEN
318) MANTO - Pascual LLUCH SOLDEVILA
319) MANUELICA - Manuela DRAGO SIMO
320) MANUELICO - Manuel DRAGO OMS
321) MANÚS - José TORRES ALFONSO
322) MÁQUINA AVANT - Coixo MÁQUINA
323) MARE Faça'm un ou - Salvador RUIZ FERRERES
324) MAREGUTA - Pascual CLAUSELL BELLIDO
325) MARGALIDA - Jaime ALBIOL ALBIOL
326) MARÍA la de JUAN - María GARCÍA DOMENECH
327) MARIANA - Vicente SABATE PUIG
328) MARINA, La - Concepción BASTAN MARTI
329) MARINO - Marino BASTÁN BELTRAN
330) MARINO - Vicente CAMPOS BASTÁN
331) MARMANEUA - Filomena MARMANEU MUSTIELES
332) MASES - Teresa/Pepe GALLEN TRILLES
333) MATA CHINCHES - José LEON GARCIA
334) MATA COLOMS - Alfredo SALVADOR ROIG
335) MATA GATS - Paco CHEC
336) MATA SENTOS - Pepa BALAGUER CUBERTORER
337) MÁTAME TREN - Coixo MÁQUINA
338) MATEU - Jose/Vte ALMELA ARQUIMBAU
339) MATEUA - Teresa ARQUIMBAU SAFONT
340) MAY SUES - Miguel FABREGA TOMÁS
341) MEC/MEC - José SORIANO RIUS
342) MEÈS - Merc/Agustª ZARAGOZA SERRET
343) MELLÁ - Vicenta MALLACH MUSTIELES
344) MELLAT - Vicente SAFONT MALLACH
345) MELOCOTÓ - Antonio CAMPOS MESTRE
346) MENINA - María CASTELL VALVERDE
347) MENJA GATS - José CAMPOS CLAUSELL
348) MENJA MERDES - José CAMPOS SANMARCOS
349) MERDELI - José LLUCH MORAGREGA
350) MERO - Matías VALLS MORAGREGA
351) MES QUE TOTS - Ant. SORIANO SANBERNARDO
352) MICA - Jaime GALLEN TÁRREGA
353) MIG OU - Joaquin BELLOVI BELTRAN
354) MIGUELA, LA - Elisa de la ESPERANZA ARNAU
355) MIMI - Mercedes de ALMENARA LUCAS
356) MIRASIELOS - Alejandro CARRASCAL SANCHIS
357) MIRÓ - José RUIZ MIRÓ
358) MIRONA - Josefa RUIZ FERRERES
359) MIRONA - Rosario y Cons. BALAGUER CUBERTORER
360) MISTOS - Pepet
361) MITCHAFIGA - Marieta RUIZ SANCHO
362) MITRA - Ramón VICENT LATOR
363) MOCA, LA - Senta / Paca SALVADOR ROS
364) MOCO - José ESTELLER FABREGA
365) MODISTA - María CABRERA TOMÁS
366) MOLLS TORRATS - Biólogos Inst. Invest. Pesqueras
367) MONCO - Jerónimo ROSARIO PIÑANA
368) MONCOFÍ - Eliseo VERAL ESPINÓS
369) MONCOFINA - Amparo ISACH
370) MONFLÓ - Vicente ESTELLER GALÍ
371) MONIATO - ManuelPEÑA GUZMAN
372) MONTORA - Senta TRILLES MONTORO
373) MOÑERA - María GARCÍA DOMENECH
374) MORAGREGA - Neleta ESPINOSA MORAGREGA
375) MORENA, LA - Vicenta LUIS SANCHO
376) MORENO NOBILES - Vicente DOMINGO VICENT
377) MORENO - SENTET - Vicente FERRER POL
378) MORENO DE CARLOS - Antonio VALLS ALMELA
379) MORENO DE LA PATO - Vicente ALMELA MALLACH
380) MORENO - Vicente ESPINOSA TOMÁS
381) MORERA - Manolo MORERA MONFORT
382) MORET - Sento CASTELL TORRENT
383) MORISCA - Ramón VALLS DOLS
384) MORO - Vicente MUSTIELES BASTÁN
385) MORRA - Manola/Isabel SALVADOR POL
386) MORRET - Paco SALVADOR GALLEN
387) MORRONGO - Manuel GUIRAL GUEROLA
388) MORULLES - Pepeta/Asun/Nati BELTRAN BOIX
389) MUCHACREMA - Angelines (Grupo S. Pedro)
390) MUDA BRINCOLA - Antonia BELLOVI FERRER
391) MUDA FARINETES - Antª FÁBREGA MONTSERRAT
392) MURIA - Chimo y Lola MALLACH MURIA
393) MURIA - Ramón GALMÉS MURIA
394) MUSOLETA - Joaquin FÁBREGA FELIX
395) MUT DE FARINETES - Antonio SABATER FABREGA
396) MUT DE LA JUANA - Antonio TRILLES MARTI
397) NANO - Bautista NAVARRO POL
398) NARITA - Carmen PERUGA FÁBREGA
399) NASI - Vicente BASTAN FERRER
400) NASIO - Ignacio MIRALLES SANAHUJA
401) NASUT - Vicente VALVERDE TORRES
402) NEGRA Rosa y Lola GALLEN TIRADO
403) NEGRE, del - María GIL GONZÁLEZ
404) NENE - Vicente BELLOVÍ GIL
405) NENE - Amadeo FNRICH HERRERO
406) NEOFIT - Vicente RUIZ BALLESTER
407) NIÑA - Guadalupe PEÑA OLARIA
408) NIÑO - Joaquin LÓPEZ BOIX
409) NIÑO - Encarnación MARTÍ LLORENS
410) NOBILES - Francisco DOMINGO PIÑANA
411) OBRER, L’ - Joaquin ROVIRA SALES
412) OCEJA - José MAS GALMES
413) OLLA - José RIUS CASTELL
414) ÓPERA - Juan SABADO SOLER
415) ORATGE - Avelino VICENT TRILLES
416) OREJA - José MARTI OLIVARES
417) ORINQUI - Joaquin TURCH BURGAR
418) OROPESA - Paco SIRVENT PERAIRE
419) PACHANO - Antonio GALMÉS SEGARRA
420) PACORRO - Francisco SORIANO RIUS
421) PADRE PITILLO - José OLIVER
422) PAELLA, AGÜELO - Domingo BOSCH NAVARRO
423) PAELLA - Paca BOSCH MONTORO
424) PAJERO (Llimonaes)- Vicente GALLÉN BELTRAN
425) PALLETES - Vicente ALMELA ARQUIMBAU
426) PALUT - Jaime CHIVA FELIX
427) PANCHA - Gabriel GUZMAN MARTÍ
428) PANCHETA - Francisco MARTI (Junco)
429) PANCHETA - José MIRALLES BACAS
430) PANET - Manuel GINER FERRER
431) PANISARES - José GÓMEZ MÁS
432) PANOLLO - Domingo OLIVARES BLASCO
433) PANSERO - Pascual TELLOLS BOMBOÍ
434) PAPAROIG - Jacinto MÁS VINUESA
435) PAQUETERO - Francisco FOLCH TENA
436) PARAVAQUES - Antonio POL LLORENS
437) PARDALERA - Vicenta MAÑA JUAN
438) PARDALUDA - Vicenta VALLS MORAGREGA
439) PARDALUT - Micalet GALLEN MORAGREGA
440) PARLAOR - Manolo VALVERDE FABREGAT
441) PARRA - Salvador BELLOVI NAVARRO
442) PASCUALES - Vta/Pascuala VALVERDE SOLSONA
443) PASEC - Vicente TURCH MAS
444) PATA - Contxa MARTI MARTI
445) PATENO - Bautista PACHES TRILLES
446) PATO - Tereseta PACHÉS TRILLES
447) PATRÓN (1) - Bernardo MALLACH SÁNCHEZ
448) PATRÓN (2) - Ramón DAS RUIZ
449) PAUA - Rosa BACAS PERIS
450) PAUET - Pablo PERIS ARRUFAT


(...y sigue)

APODOS DEL GRAO DE CASTELLON . 1

(Parte primera)

En el primer libro, "El Grao, mi Grao", año 2000, apareció la primera relación de Apodos con un total de 488 nombres. Hoy adjuntamos una primera remesa de 150 Apodos, de un total de 633, de que consta la actual relación, recogida de versión popular, a la espera de poder seguir ampliándola con sus aportaciones.
Gracias.


ESEFERRER

APODOS
del
GRAO DE
CASTELLON


(Corregidos y aumentados
Diciembre 2008)
(Almassorí)









(Cabello)




APODOS: NOMBRE Y APELLIDOS:

1) ALFASI - José PÉREZ NADAL
2) ALGIBE - Joaquin SIMÓ ALMELA
3) ALMASSORÍ (1) - Vte. BERNAT CLARAMONTE
4) ALMASSORI (2) - José FRANCISCO PERIS
5) ALTEANA - Josefa SIVERA RIPOLL
6) AMERICA - Francisca VALLES GOMEZ
7) AMPARROT - Antonio VILAR MATA
8) ARANYETA - Bautista LLORENS BASTÁN
9) ASTURIANO - Manuel TARRAZÓ CANGA
10) AY SIÑOR¡¡ - Bautista BACAS MONTOYA
11) BACHICHA - Joaquin RAFELS OMS
12) BAILERES - Ana / Carmen ORTIZ CUMBA
13) BAILES - Vicenta FABREGAT BAILA
14) BAIXA - Joaquín SIMO ALMELA
15) BALANDRA - Agustín QUEROL ESCARDO
16) BALTARA - Baltasar URREA SEBASTIÁ
17) BANA - Vicenta FORNER MANRIQUE
18) BAORET - Salvador MAROTO MALLACH
19) BAORILLO - Salvador FERRER CAMPOS
20) BARBA CHOTO - Fermín BELTRÁN TARRAZONA
21) BARRAQUERO - Bta. BALLESTER RIVERA
22) BARRAQUERO - Miguel GUAL MARCO
23) BARRAQUETA - Josefa RIUS VILLARROCHA
24) BARRETA – TÍA - Concha PUJOL SERRAT
25) BARRILERO - Juan ORERO MONZONIS
26) BARRINA - Vicente BELLOVI BELTRÁN
27) BATALLÓN - Vicente FOIX ANGLÉS
28) BATALLONA - Vicenta PUIG SIMÓ
29) BAULERO - Pascual VIDAL SALAS
30) BENDISIÓ - Vicenta TRILLES ARNAU
31) BENGALETA - José SEBASTIA TARREGA
32) BENITA - Benito SANZ CASTILLO
33) BERRUGA - María CASES BETORET
34) BESÓ - Vicente MARTI SANTAMARIA
35) BESONES - Vicenta SANZ MERCÉ
36) BETXI - Vicente FRANCH FORNER
37) BICICLETES - Pepito LACOMBA BALLESTER
38) BIGOT - Pepe FRAGA TURCH
39) BIGOTA - Sunsión FRAGA MARTI
40) BLANCO - José FRAGA ADSUARA
41) BLANQUILLA - Inocencio PONS FRAGA
42) BOBA - Rosa CASANOVA OMS
43) BOCATIBIA - Paca ALMELA MARTI
44) BOCHA - Miguel VALENTÍ GALLÉN
45) BOCHIN - Manuel BASTAN FERRANDO
46) BODÍ - Antonio FERRER BLASCO
47) BOFINA - Carmen SANTOLARIA MAS
48) BOFINA - Teresa MAS BASTAN
49) BOGUES - Vte SOLDEVILA SASTRIQUES
50) BOIXA - Josefa RUIZ BOIX
51) BOLLA, LA - Pepeta CARRASCAL MÁS
52) BOLLETA - María CARRASCAL MAS
53) BOLLO, EL - Ramón RUIZ FABREGA
54) BOLSO - Manuel DAMIÁ LLISÓ
55) BOMBA - Rosa CARRASCAL BACAS
56) BOMBARDINO - Luis GALLEN BELLVER
57) BOMBONA - Vicente BASTÁN SOLSONA
58) BONICA - Pepita CASTILLO CATALAN
59) BORRASO - Pascual GOMEZ ADSUARA
60) BORRIOLA - Teresa Mª FELIX ESTEVE
61) BORRIOLENCH - Jaime ARAGÓN ROSERO
62) BOTERO - Miguel la VEGA IZQUIERDO
63) BOTIFARRONERA - Carmen GOMEZ USÓ
64) BOTONETS - Vicente RAFELS OMS
65) BOTOS - Domingo BACAS - MINGUET
66) BOTXA - Miguel SANMATEO FÁBREGA
67) BOVA - Pepeta JORGE SIMO
68) BRANCAL - Manolo BRANCAL GUZMAN
69) BRASOS D’OR - Ramón FABREGA BASTÁN
70) BRILLANTINA - Ramón DAS LUIS
71) BRINCOLES - Vicenta FERRER POL
72) BRUNA - Carmen CASTELL BELLOVI
73) BUCERO - Pepe BUCERO
74) BUDELLETS - María FERRANDO BOIX
75) BURRA - Manuel CASANOVA OMS
76) BURRIANA - Pepe CONDE RIUS
77) BURRIANERA - Mariana TORRES CUELLO
78) BURRIANERO - José MARQUÉS FRANCISCO
79) BUSCARRUIDOS - Pepe BALLESTER HIDALGO
80) CABELLO - Vicente PERUGA FÁBREGA
81) CABESOLA - Bautista DAS RUIZ
82) CABO DE MAR - Angelita MIRA SORIANO
83) CABRERO - José GUAL VILAR
84) CABUT (Abuelo)- José TRILLES VALLS
85) CACAUERO - Vicente ORTIZ RAMOS
86) CACHANA - Bautista COMES LLORACH
87) CACHUMBA - Eliseo SIMO BELTRÁN
88) CADERO - Eliseo SIMO BELTRAN
89) CADIRERA - Carmen GINER MAÑEZ
90) CADIRERO - Ramón ESTELLER GALI
91) CAGANCHO - Francisco BELLOVÍ BACAS
92) CAGARRITES - Agustín BACAS SANCHO
93) CAGUEROTE - Rosario MAS ALSINA
94) CAGUES - Carmen LUIS SALVADOR
95) CALAIXA - Teresa RIPOLLÉS BERENGUER
96) CALICANTO - Vicente CAMPOS LLUART
97) CALLACA - Dolores GIL ANDREU
98) CALOLO - Manuel BACAS PERIS
99) CALOS - Teresa CAMPOS SOS
100) CALSES - Angelita ROIG VALLS
101) CALSETERA - Teresa
102) CALSETES - Rosa FABREGA MONTSERRAT
103) CALSINO - José VALLS LUART
104) CAMALTOS - Salvador MAROTO MALLACH
105) CAMAÑES - María RAMÓN IBARS
106) CANELO - Emilio FALOMIR LUNA
107) CANETERO - José TORRES FORNER
108) CANTAOR - Sento PACHÉS ROIG
109) CANTARES - Antonio FORÉS VILAR
110) CANUTO - Jaime RUIZ FERRER
111) CANYES,de les - Catalina MONTSERRAT
112) CAP DE FERRO - Manolo CLIMENT LINARES
113) CAP DE MISTO - Jerónimo BASTAN TORRENT
114) CAP DE GENOLL - Amadeo PLAN
115) CAPA - Joaquin FORCADA VILAR
116) CARAGOLA Serafina SENENT CARDONA
117) CARAGOLET - Miguel ROVIRA SENENT
118) CARAGÜELA - José DOMINGO VICENT
119) CARAMANCHEL - Miguel BASIERO DOMENECH
120) CARBONERA - Rosa DOMINGO FORÉS
121) CARIC - Tomás TORRENT MÁS
122) CARLOTA - Pepe MONTEALEGRE
123) CARNICERES - Tomás MARTI MIR
124) CARRASCA - Paco FABREGAT VICIANO
125) CASAÑ - Juan CASTELL VALVERDE
126) CASETA - José SIMO GUZMAN
127) CATALÁ - Manolo CUMBA MIR
128) CATAMBO - Miguel OMS CASTELL
129) CATAN - Ramón SALVADOR BERNÚS
130) CATARRA - Josefa BALLESTER TRILLES
131) CATARRILLO - Emilio FABREGAT FABREGAT
132) CATELÓN - António TERENCIO GALAN
133) CATONA - Rosa GIMENEZ BELTRÁN
134) CAZA - Fco. SALVADOR BELLOVI
135) CHACLOINA - José VALVERDE LLORENS
136) CHAMÁ - Vicenta VILAR MAS
137) CHAMBERGA - Vicente BACAS VILARROIG
138) CHAMUSA - Pepeta PIÑANA MONTOYA
139) CHATA, LA - Carmen GALLÉN FRAGA
140) CHATARRERO - Manuel FORNER MANRIQUE
141) CHATET - José BELTRÁN CONILL
142) CHATO(BRINCOLA)-José SALVADOR BELLOVI
143) CHATO(BIGOTA) - Svdor. MARTI SANTAMARÍA
144) CHATO (RUBIA) - José TURCH BASTÁN
145) CHATO GARULLA - Bautista FERRERES BLASCO
146) CHATO TORRÁ - Evaristo CAMPOS CASTELLS
147) CHEC - Pascual CHEC
148) CHEPERUT - Antonio MARTI MIR
149) CHIBERQUE - José ALBIOL LLOPIS
150) CHIMOT- Joaquin RUIZ FERRER

(.....sigue)